For English, see below.

Elke dag worden we opnieuw geconfronteerd met slecht nieuws op het front van digitale autonomie, zoals de Belastingdienst die alle btw-systemen gaat outsourcen. Deze drang om alles op Amerikaanse systemen te zetten komt natuurlijk voort uit gemak en vertrouwdheid.

Tijdens ons digitale leven, dat meestal begint op school, worden we al kennisgemaakt met Big Tech-oplossingen: van Chromebooks met educatieve software tot Microsoft 365 (of tegenwoordig de Copilot-app), waarin essays en presentaties worden gemaakt. Je komt van school af met een grote vertrouwdheid met precies deze technologieën, die vervolgens ook ons beroepsleven blijven begeleiden.

Het Nederlandse bedrijfsleven hecht veel waarde aan gecertificeerd personeel, en dat speelt Microsoft natuurlijk uitstekend in de kaart. Vanaf het moment dat je op school leert werken met Microsoft-producten word je al klaargestoomd om een gecertificeerde professional te worden. Dit heeft ertoe geleid dat bijna alle Nederlandse gemeenten op Microsoft draaien (kaart).

Het hoeft echter niet zo te gaan. We kunnen zelf betere keuzes maken op het gebied van persoonlijke computing. Het is helemaal niet nodig om een Windows- of Apple-computer te gebruiken, er zijn daadwerkelijk alternatieven.

Vrijheid met een personal computer

De “bicycle for the mind”, zoals Steve Jobs de pc noemde, is inmiddels meer een “prison cell for the mind” geworden. Je krijgt enkel voorgeschoteld wat iemand “correct genoeg” acht. Als app-ontwikkelaar moet je door allerlei hoepels springen om in de verschillende stores terecht te komen.

Gelukkig is er het open internet, al benaderen we dat weer via Big Tech. We zien enkel wat door juist deze bedrijven goed geïndexeerd is. Daarom bouwde ik tsjo.ch, een index van onafhankelijke bronnen.

Er is een oplossing: Linux. Voor de meeste mensen zou ik Ubuntu met KDE of Fedora met KDE aanraden.

De reden waarom ik KDE aanraad en niet GNOME, een andere dominante desktopomgeving, is simpelweg dat de KDE-ervaring dicht bij de vertrouwde omgeving van de meeste gebruikers ligt.

Vrijheid in de enterprise

Linux zou voor veel organisaties prima kunnen werken. Binnen de enterprise is er al jarenlang een beweging om applicaties web-based te maken, en om een browser te draaien is echt geen speciale Windows-versie nodig.

Authenticatie binnen de enterprise kan gelukkig al jaren met LDAP-gebaseerde oplossingen worden geregeld.

Het is alleen minder gepolijst dan de Microsoft-oplossingen. Bert Hubert beschrijft dit treffend: in Europa hebben we allemaal losse onderdelen in plaats van één samenhangend geheel.

Maar als we al die losse stukjes nooit gaan gebruiken, zal er ook nooit één groot geheel ontstaan.

---

Digital autonomy

Every day we are confronted with bad news on the front of digital autonomy, such as the Dutch Tax Authority outsourcing all its VAT systems to American management. This urge to move everything onto American systems naturally stems from convenience and familiarity.

During our digital lives, which usually begin at school, we are already introduced to Big Tech solutions: from Chromebooks with educational software to Microsoft 365 (or nowadays the Copilot app), in which essays and presentations are created. You leave school with a deep familiarity with precisely these technologies, which then continue to follow us into our professional lives.

Dutch businesses place great value on certified personnel, and Microsoft plays into this perfectly. From the moment you learn to work with Microsoft products at school, you are already being groomed to become a certified professional. This has led to almost all Dutch municipalities running on Microsoft (map).

It does not have to be this way. We can make better choices ourselves when it comes to personal computing. There is absolutely no need to use a Windows or Apple computer, there are genuine alternatives.

Freedom with a personal computer

The “bicycle for the mind”, as Steve Jobs called the PC, has by now become more of a “prison cell for the mind”. You are only offered what someone deems “correct enough”. As an app developer, you have to jump through countless hoops to get into the various stores.

Fortunately, there is the open internet, though we access it once again through Big Tech. We only see what these very companies have indexed well. That is why I built tsjo.ch, an index of independent resources.

There is a solution: Linux. For most people I would recommend Ubuntu with KDE or Fedora with KDE.

The reason I recommend KDE over GNOME, another dominant desktop environment, is simply that the KDE experience is closest to the familiar environment most users already know.

Freedom in the enterprise

Linux could work perfectly well for many organisations. Within the enterprise, there has been a push for years to make applications web-based, and running a browser does not require any special version of Windows.

Authentication within the enterprise has fortunately been handled with LDAP-based solutions for many years.

It is simply less polished than Microsoft's offerings. Bert Hubert describes this well: in Europe we all have separate components instead of one coherent whole.

But if we never start using all those separate pieces, one unified whole will never emerge.